Edelhert zoekt hinde

Het grootste deel van het jaar leven de mannetjes, herten, samen in groepen, apart van de vrouwtjes. Deze groepen worden roedels genoemd. De vrouwtjes, hindes, leven ook in roedels, samen met hun kalveren en eenjarige herten. Herten dragen een gewei, hindes niet. Het gaat er vreedzaam aan toe en in de afzonderlijke groepen heerst rust.

 

September

….en alles wordt anders. Het is bronsttijd. De hindes zijn vruchtbaar en zetten hun geursporen uit, opdat een aanstaande partner hen kan opsporen. De herten trekken er in hun eentje op uit, ze verlaten de roedel. Door de veranderende hormoonhuishouding verandert hun gedrag. De testosteron giert door hun lijf en het uiterlijk verandert: het hert wordt gespierder en bij de hals krijgt hij langere haren. De verhoogde testosteron maakt hem agressiever en klaar om te rivaliseren met andere mannetjes. Een gevecht gaan ze niet uit de weg, met als inzet die prachtige hinde. De hormonen maken van het hert dus een echte macho.

 

Burlen

Het hert verstaat de kunst van het verleiden: om de hindes te imponeren slaat hij met zijn gewei tegen struiken en kleine boompjes en haalt hij zijn gewei door het gras of de hei. Om zijn machogedrag nog wat kracht bij te zetten, maakt het hert een geluid, ook wel ‘burlen’ genoemd. Het is een enorm hard oergeluid dat de mannetjes alleen tijdens de bronst produceren en van heinde en verre te horen is.

 

(K)opstootje

De vrouwtjes bepalen waar de bronst plaatsvindt. Het hert komt naar dat gebied, soms van tientallen kilometers ver, telkens weer naar dezelfde plek waar de hindes zich bevinden. Meerdere hindes, want het hert bevrucht het liefst het gehele vruchtbare deel van de roedel. Regelmatig zitten twee herten achter dezelfde hinde aan. Een opstootje is dan niet uitzonderlijk. Meestal blijft het bij stoer gedrag maar soms volgt er een vechtpartij: de herten staan tegen over elkaar en duwen elkaar met een hun gewei naar achteren. Is het bevruchten uiteindelijk geslaagd, dan zal 34 weken later, rond 1 juni, een kalfje geboren worden.

 

Bronsttijd

De edelhertenbronst is in september en oktober. Het hoogtepunt is van 15 september tot 15 oktober. Als het paringsseizoen voorbij is, stoppen de herten met burlen, vormen de mannetjes en vrouwtjes weer hun eigen groepen en trekken de dieren zich terug. Alles wordt weer zoals het was. De liefde was dus maar voor even...

 

Burlende herten spotten?

Deze bronsttijd is een indrukwekkende periode en daarom zijn er speciale kijk- en luister plekken ingericht voor mensen die nieuwsgierig zijn naar de bronst. Mocht je deze plekken bezoeken, is het belangrijk de regels te kennen die gelden voor dat gebied en dat je op de wandelpaden blijft. Daarbuiten gaan lopen kan er voor zorgen dat de roedels uit elkaar vallen en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Er worden diverse excursies georganiseerd, zowel door Staatsbosbeheer als door Natuurmonumenten. De bronsttijd beleef je bij Buitenleven Vakanties.

v
6-9-2019 Tekst: Mireille Keller
Buitenleven Vakanties met interessante interviews
Bestel gratis

Overnachten op de Veluwe tijdens de bronst?

Buitenleven Vakanties heeft 9 vakantiehuizen van waaruit je de bronst kunt meemaken:

 

St Hubertus in Vierhouten

Erff Hoog Burel in Radio Kootwijk

Twee Lindes in Ugchelen

Rode Zanden in Uddel

Waskolk in Drie

In 't Zand in Kootwijk

Deelerwoud in Deelen

Heidehof in Nunspeet

Klein Spriel in Putten